હોઠ પર આવી ગયો સોજો ત્રણ ચાર દિવસ બાદ પણ ઓછો ના થતાં ડોક્ટરને બતાવ્યું અંદરથી નીકળી આવી વસ્તુ,જુઓ તસવીરો……

0
1106

વરસાદની રૂતુમાં રહેતી એક સૌથી મોટી સમસ્યા ચેપ અને માંદગીની છે, કારણ કે આ સમયે બધે ભેજ હોય ​​છે, તેથી જંતુઓનું અંકુરણ પણ કુદરતી છે. પરંતુ કેટલીકવાર આ રૂતુમાં આવા કેટલાક જીવજંતુઓ આપણી આસપાસ પણ આવે છે જે ખૂબ જ જોખમી અને કેટલીકવાર જીવલેણ સાબિત થાય છે. આજે, અમે તમને આવા અનન્ય કેસ વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, એ જાણીને કે તમે પણ દયનીય બનશો. ખરેખર મોસ્કોનો આ કિસ્સો છે જ્યાં સ્ત્રીની બેદરકારી સાંભળ્યા પછી વિજ્ઞાનનો અનોખો કિસ્સો અહીં સાંભળવામાં આવી રહ્યો છે.

આ ઘટના મુજબ, મહિલાને તેના ચહેરા પર એક પ્રાણી પટકાઈ હતી જે પછી તેના હોઠ પર સોજો આવી ગયો હતો અને મહિલા લાંબા સમયથી ચેપ તરીકે આ સોજોને પ્રગટાવતી હતી, પરંતુ એક દિવસ જ્યારે અચાનક મહિલા સોજોવાળી જગ્યાએ ખૂબ જ ઝડપથી. જ્યારે પીડા વધવાનું શરૂ થયું, પછી તેણીએ તેને ડોક્ટરને બતાવ્યું, પછી ડોકટરોએ તેની પાછળનો ભયાનક સત્ય કહ્યું, તે જાણીને કે મહિલાના વાળ ઉભા છે. ડોકટરોની તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે સ્ત્રીના આખા ચહેરામાં મોટા પરોપજીવી કૃમિ જન્મ લીધો હતો, તેના હોઠથી ચહેરાના ઘણા ભાગોમાં હતા.

આ કારણે મહિલાનો ચહેરો અને હોઠ ખરાબ રીતે સુજી ગયા હતા.આ સાંભળીને મહિલાના હોશ ઉડી ગયા હતા.તે જ તપાસ મુજબ મહિલાએ જણાવ્યું હતું કે તે થોડા દિવસો પહેલા રજા પર ફરવા ગઈ હતી. આ સાંભળીને, મચ્છરે કરડ્યો હતો અને ટૂંક સમયમાં જ આ રોગ પકડ્યો હતો અને તપાસ કરી હતી, અને તે સ્ત્રીની ત્વચાની અંદર રહેલો પરોપજીવી કીડો નામનો થ્રેડ-સાઈઝનો કીડો મળ્યો હતો. સમજાવો, તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે કૃમિ મહિલાના ચહેરાની ચામડીની અંદર ઘૂસી રહયો છે, તે ક્યારેક હોઠ પર અને ક્યારેક ગાલમાં આવે છે.

કૃમિ જ્યારે પણ ક્રોલ થતી ત્યારે સ્ત્રીને દુખાવો થતો.ડક્ટરોના મતે પગથી ગરમ કૃમિ ચહેરાની અંદર જન્મી છે. જે મચ્છરો અને કૂતરાઓના સંપર્કને કારણે માણસોમાં ફેલાય છે. આ કૃમિ એક દોરા જેવો દેખાય છે અને 2 વર્ષ સુધી માનવ શરીરની અંદર રહી શકે છે.ડોક્ટરોએ કહ્યું કે શરૂઆતમાં, ફૂટવો કીડો એટલો ખતરનાક નથી, પરંતુ સમય જતાં તે અંદરથી માનવ માંસ ખાતું રહે છે, જે પાછળથી જીવન જીવલેણ પણ સાબિત થાય છે. હતું, જો થોડા સમય પછી આવા કૃમિની અવગણના કરવામાં આવે, તો તે જીવલેણ બની જાય છે.

જાણો અન્ય સ્ટોરી.૨૦૧૫ની સાલથી દર વર્ષે ભારતમાં નૅશનલ ડીવર્મિંગ ડે મનાવાય છે અને બાળકોને કૃમિ ન થાય એ વિશેની જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવે છે. જોકે માત્ર વર્ષનો એક જ દિવસ આ કામ કરવાથી ચાલે એમ નથી. કૃમિની બહુ સામાન્ય જણાતી આ સમસ્યા બાળકોના વિકાસમાં અવરોધરૂપ બની શકે છે અને જો રોગ બહુ ઊંડો ફેલાઈ જાય તો પરિસ્થિતિ હૅન્ડલ કરવી અઘરી બની જાય છે. સામાન્ય રીતે કરમિયાની દવા દર છ મહિને આપવી જરૂરી છે. એને કારણે વર્ષમાં બીજી વાર ઑગસ્ટ મહિનામાં એક આખું વીક ડીવર્મિંગ વીક તરીકે ઊજવવામાં આવે છે.

ભારતના આરોગ્ય ખાતા દ્વારા આ કરમિયા હટાવવાની ઝુંબેશનો નવમો વીક પ્રોગ્રામ શરૂ થશે જેમાં સરકારી અને મિશનરી સ્કૂલોમાં ભણતાં લગભગ ૩૨.૮૧ કરોડ બાળકોને કરમિયા મારવાની દવા પિવડાવવાનો કાર્યક્રમ હાથ ધરાશે. વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઝેશનના અંદાજ મુજબ ભારતમાં કૃમિની સમસ્યાથી પીડાતાં બાળકોની સંખ્યા સૌથી વધુ છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં એની સંખ્યામાં ઘણો કાબૂ આવ્યો છે, પરંતુ આ રોગ એવો છે કે એક વારની દવામાં જતો નથી. એવું કહેવાય છે કે કૃમિ સામાન્ય બીમારી છે, પણ જો મોં વાટે ખવાતા અન્ન કે પાણીમાં રહેલું વર્મનું ઈંડું શ્વાસનળીમાં જતું રહે તો લોફ્લર સિન્ડ્રૉમ નામની સમસ્યા થઈ શકે જેમાં ન્યુમોનિયા જેવાં જ લક્ષણો હોય છે. ક્યારેક કૃમિ લિવર અને કિડની જેવા અવયવોમાં જઈને પણ ડૅમેજ કરી શકે છે.

૩૫થી વધુ વર્ષોનો અનુભવ ધરાવતા બાળનિષ્ણાત ડૉ. પંકજ પારેખ કહે છે, ‘આમ તો કૃમિ એ હવે ખૂબ જ સરળતાથી ટ્રીટ થઈ શકે એવો રોગ છે, પરંતુ થોડા સમય પહેલાં એ બહુ મોટી સમસ્યા હતી. પહેલાંના જમાનામાં કૃમિ બાબતે બહુ ઓછી જાગૃતિ હતી. નાનાં બાળકોનું આંતરડું બહુ નાનું હોય અને એવા સમયે ખૂબબધા કૃમિ એકઠા થઈને એનું ગૂંચળા જેવું બનાવી લે તો એ કાઢવા માટે ઑપરેશન પણ કરાવવું પડતું. અમે તો ઘણી વાર એક વ્યક્તિના પેટમાંથી પાંચસો-સાતસો કૃમિ કાઢ્યા છે. જોકે હવે એવું નથી જોવા મળતું. હવે મમ્મીઓ પણ આ બાબતે જાગ્રત છે અને દવાઓ પણ એટલી અસરકારક છે જેથી ડૉક્ટરો માટે પણ કૃમિની દવા કરવાનું સરળ છે.

વર્મ આવે ક્યાંથી?
બાળકોને કરમિયા કોઈ પણ ઋતુમાં થઈ શકે છે, પરંતુ ચોમાસામાં પાણીજન્ય રોગોની સંભાવના વધુ થઈ જાય છે. આ ઋતુમાં ડાયેરિયા, ડિસેન્ટ્રી, કમળો, ફ્લુ, ટાઇફૉઇડ, શરદી-ખાંસી જેવા રોગ સાથે સૌથી કૉમન સમસ્યા કૃમિની હોય છે એમ જણાવતાં ડૉ. પંકજ પારેખ કહે છે, ‘આઠ-નવ મહિનાના બાળકથી લઈને દસ-બાર વર્ષનાં બાળકોમાં એ કૉમન છે, પરંતુ કોઈ પણ વયના પુખ્તોમાં પણ આ સમસ્યા થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જે લોકો કાચું ફૂડ વધુ ખાતા હોય કે બહારનું સ્ટ્રીટ-ફૂડ વધુ ખાતા હોય તેમને આ સમસ્યા થઈ શકે છે. સૅલડ, પાણીપૂરી કે બહારની એવી કોઈ પણ આઇટમ જેમાં ચટણકી વપરાતી હોય એ કૃમિનાં ઈંડાંનું વહન કરતાં હોય એવું બની શકે છે. માટીવાળાં શાકભાજી કે ફળ બરાબર ધોયા વિના જ ખાવાથી એની સપાટી પર રહેલાં ઈંડાં પણ પેટમાં જઈને કરમિયા બને છે. ગમે ત્યાં ફરીને આવ્યા પછી હાથ ધોયા વિના ખાવા બેસી જવાની આદત ધરાવતાં બાળકોને કૃમિ જલદી થઈ જાય.’

કૃમિના પ્રકાર અને લક્ષણ
કૃમિના પણ અલગ-અલગ પ્રકાર હોય છે. રાઉન્ડ વર્મ સફેદ રંગના લાંબા હોય છે જ્યારે થ્રેડ વર્મ પાતળા દોરા જેવા હોય છે. ટેપ વર્મ ચપટા હોય છે. હૂક વર્મ, પિન વર્મ, રિન્ગ વર્મ એમ આકાર મુજબ કૃમિના પ્રકાર અપાયા છે.
પેટમાં ઝીણો દુખાવો થાય, બહુ ભૂખ લાગે, ખાવાનું પૂરતું ખાવા છતાં શરીર પર વજન દેખાય જ નહીં, ગળ્યું ખાવાનું બહુ મન થયા કરે, પૂંઠે ખંજવાળ આવે, અડધી રાતે પણ પૂંઠ ખંજવાળતું બાળક ઊઠી જાય એ બતાવે છે કે તેના પેટમાં કૃમિ હશે. ઘણી વાર ટૉઇલેટમાં પણ કીડા પડે.

જોકે હવેની મમ્મીઓ ઘણી જાગ્રત છે એમ જણાવતાં ડૉ. પંકજ પારેખ કહે છે, ‘હવે મમ્મીઓ કરમિયા બાબતે ઘણી સભાન છે. બહુ ગળ્યું ખાય, વધુ ખાય, પેટમાં ઝીણા દુખાવાની ફરિયાદ કરે એટલે ડૉક્ટર પાસે લઈ આવે. જોકે હૂક વર્મ હોય તો એનાથી બહુ ઝીણું ઇન્ટર્નલ બ્લીડિંગ થતું હોય છે. એને કારણે બાળકમાં લોહીની કમી થઈ જાય છે. રાઉન્ડ વર્મ અને થ્રેડ વર્મની સંખ્યા જો વધી જાય તો એ ગૂંચળું વળીને આંતરડામાં ભરાઈ રહે છે. જોકે એ પહેલાં જ બાળકને ઝીણો પેટનો દુખાવો થવા માંડે છે એટલે તરત એની ખબર પડી શકે છે. નૉન-વેજ ખાનારાઓમાં ટેપ વર્મ થવાની સંભાવના વધારે હોય છે અને એનાં લક્ષણો પણ અલગ હોય છે.

સારવાર આખા પરિવારની
પહેલાંની જેમ હવે વર્મ થયા છે કે કેમ એ માટે મળની તપાસ વગેરે કરાવવાની જરૂર નથી એમ જણાવતાં ડૉ. પંકજ પારેખ કહે છે, ‘હવે આડઅસર વિનાની અસરકારક દવાઓ આવી ગઈ છે એટલે સ્ટૂલની ટેસ્ટ કરાવો અને પછી જ દવા અપાય એવું નથી. પહેલાં મેબેન્ડોઝોલ નામની દવા અપાતી. જે ત્રણ દિવસ સુધી લેવાની હોય. સવાર-સાંજ બે વાર લેવાની હોય. જોકે હવે એક જ ડોઝવાળી અલ્બેન્ડાઝોલ નામની ડ્રગ છે જે એક જ વાર રાતે સૂતાં પહેલાં લેવાની હોય. જે બાળકોના મળમાં કૃમિ દેખાયા હોય અથવા તો પૂંઠે ખંજવાળ અને પેટમાં દુખાવાની સમસ્યા જેવાં લક્ષણો હોય છે.

પરોપજીવીઓ એવા સજીવો છે, જે એક યજમાન પર આક્રમણ કરે છે, તેની સાથે બાહ્ય રીતે તેમજ આંતરિક રીતે (પેશીઓ અને અંગો સાથે) ચોંટે છે અને યજમાનના શરીરમાંથી પોષક તત્વો શોષે છે. કેટલાક પરોપવજીવી, જેમ કે ચોક્કસ પ્રકારના કૃમિ અંતે યજમાનોને નબળા પાડે છે અને તેમને રોગિષ્ઠ બનાવે છે.

કૃમિ લાંબા, નગ્ન અને અસ્થિવિહોણા સજીવો છે, જે તેમની સંતતિને ઇંડા અથવા સીસ્ટથી લાર્વા (નવા સેવાયેલા કૃમિ)ના તબક્કા સુધી લઈ જાય છે અને તેઓ ચામડી, સ્નાયુ, ફેફસા કે આંતરડું (પાચનમાર્ગ) જેવા શરીરના જે ભાગને ચેપ લગાડે છે તેની પેશીઓમાં કૃમિ સ્વરૂપે પુખ્ત થાય છે.લક્ષણો કૃમિ જ્યાં વસે છે તે જગ્યાના આધારે લક્ષણો નક્કી થાય છે,કોઇ લક્ષણો નથી અથવા અત્યંત થોડા.લક્ષણો તાત્કાલિકપણે જોવા મળે અથવા વીસ કરતા વધારે વર્ષો પણ થાય.ક્યારેક કૃમિઓ મળ સાથે પૂરેપુરા બહાર નીકળે છે તો ક્યારેક ટુકડાઓમાં નીકળે છે.

પાચનમાર્ગ : જઠર, નાનુ આંતરડું, યકૃત, મોટું આંતરડું અને મળાશયમાં આંત્રકૃમિને કારણે પેઢુમાં દુખાવો, નબળાઈ, ઝાડા, ભૂખ મરી જવી, વજનમાં ઘટાડો, ઉલ્ટી, એનીમીયા, વિટામિન બી 12, લોહ જેવા ખનીજો, ચરબી અને પ્રોટિનની ઉણપો સાથેનું કુપોષણ થાય છે. પિનવર્મના ચેપમાં ગુદા અને યોનિની આસપાસ ખંજવાળ, ઉંઘવામાં મુશ્કેલી, પથારીમાં પેશાબ અને પેઢુમાં દુખાવો જોવા મળે છે.

ચામડી – ફોડકીઓ, વેસિકલ્સના નામે ઓળખાતી પ્રવાહી ભરેલી કોથળીઓ, ચહેરા પર ખાસ કરીને આંખોની આસપાસ અત્યંત સોજો.એલર્જિક પ્રતિક્રિયાઓ – ચામડી પર અળાઈ, ખંજવાળ અને ગુદાની આસપાસ ખંજવાળ,યકૃતકૃમિ: મોટું થયેલું પોચું યકૃત, તાવ, પેઢુમાં દુખાવો, ઝાડા, પીળાશ પડતી ચામડી,લસિકા ગ્રંથિની સંડોવણી – હાથીની જેમ સૂઝેલા પગ કે વૃષણો.કારણો1.ટિશ્યૂ નીમેટોડ્સ અથવા ગોળકૃમિ

આંત્રકૃમિ ,એસ્કેરીયાસિસ (ગોળકૃમિ) – એસ્કેરિસ કૃમિના મળમાં ઇંડા જોવા મળે છે અને મનુષ્યો ચેપવાળી જમીન\શાકભાજી દ્વારા તેમને અકસ્માતપણે ગ્રહણ કરે છે. આ કૃમિ આંતરડામાં વૃદ્ધિ પામી શકે છે અને લોહી દ્વારા સ્થળાંતરિત થઇને ફેફસા જેવા અન્ય સ્થળોએ પહોંચે છે. તેઓ વૃદ્ધિ પામીને 40 સેમી સુધી લાંબા થઈ શકે છે.પટ્ટીકૃમિ,આ કૃમિઓ અસંખ્ય ખંડો ધરાવે છે. તેઓ મોટેભાગે પાચનમાર્ગ પર આક્રમણ કરે છે, જ્યાં તેઓ તેમના યજમાનમાંથી પોષણ મેળવે છે.

ફાઇલેરીયાસિસ ,ચામડી અને લસિકા પેશી પર આક્રમણ કરતા કૃમિઓનું વૈવિધ્યપૂર્ણ જૂથ.જોખમરૂપ પરિબળો,પાણીમાં મળનું પ્રદૂષણ,બિનઆરોગ્યપ્રદ સ્થિતિઓ,કાચાં કે અડધાં-પડધાં રાંધેલાં માંસ કે માછલી ખાવી,ચુસ્ત બિન-આરોગ્યપ્રદ સ્થિતિઓમાં પ્રાણીઓને રાખવા,ઉંદર કે જીવડાંનો ઉપદ્રવ,અપોષિત કે રોગિષ્ઠ વ્યક્તિઓ,મચ્છર કે માખીનો ભારે ઉપદ્રવ,એવા મેદાનો જ્યાં બાળકો માટી ખાઈ શકે અથવા તેના સંપર્કમાં આવી શકે,

સરળ ઇલાજો,પ્રવાહી,આરામ,કુટુંબના તમામ સભ્યોની તપાસ અને સારવાર થવી જોઇએ.સારવાર પૂરી થાય ત્યાં સુધી આંતરવસ્ત્રો, કપડાં અને ચાદરો ગરમ પાણીમાં ધોવા જોઇએ.હંમેશાં હાથ ધુઓ. અડધાં પડધાં રાંધેલા કે કાચા ખોરાકને ટાળો. શાકભાજી અને ફળો ધુઓ અને પીતાં પહેલાં પાણી ઉકાળો.