જો તમે પણ કરી રહ્યાં છો પેશાબ રોકવાની ભૂલતો જાણીલો આ વાત નહીં તો થઈ શકે છે આ ગંભીર રોગ.

0
82

યુરિનને રોકી રાખવાથી નુકસાન પણ થઈ શકે છે.તેની બાજુ ધ્યાન ઓછું જ જાય છે.લોકો હંમેશાં તેને ટાળે છે અને અન્ય કામોને વધુ મહત્વ આપે છે.આયુર્વેદ મુજબ શરીરના પ્રાકૃતિક વેગ રોકી ન રાખવા જોઇએ.આમાં ભૂખ તરસ મળ પેશાબ ઠંડી હવા છીંક બેલ્ચિંગ યાવન ઉધરસ અને વીર્ય વેગ વગેરે શામેલ છે.મૂત્રવેગ રોકવાથી મૂત્રાશય Urinary Bladder Kidney અથવા પેશાબની નળીઓમાં બળતરા અને સોજો થઈ શકે છે.તેનાથી પેટના નીચલા ભાગમાં દુખાવાની ફરિયાદો પણ થઈ શકે છે.કિડની પર ખરાબ અસર થઈ શકે છે.એક તંદુરસ્ત વ્યક્તિના મૂત્રાશયમાં લગભગ 400 મીલી મૂત્ર એકત્રિત થઈ શકે છે.બાળકોની મૂત્રાશયની ક્ષમતા 125 મિલીથી 250 મિલી સુધી હોઇ શકે છે.પેશાબ રોકવાની આવશ્યકતા દરેક વ્યક્તિને કોઈક સમયે રોકવાની જરૂર પડે જ છે.ક્યારેક ક્યારેક આ હાનિકારક નથી, પરંતુ વારંવાર અને લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકી રાખવાથી ગંભીર પરિણામો થઈ શકે છે.યુરિન રોકવાના નુકશાન જો તમારી પેશાબની સંસ્થાન તંદુરસ્ત છે, તો થોડા સમય માટે પેશાબ રોકવો જોખમી નથી. શરીરમાં એવા પ્રકારના સ્નાયુઓ છે જે યુરિનને જાતે બહાર આવવા દેતી નથી.એટલે આપણે કન્ટ્રોલ કરી શકીએ છીએ કે આપણે કેટલા સમય સુધી યુરિનલ પર જઇએ.કિડની લોહીને સાફ કરવા અને મૂત્રના સ્વરૂપમાં મૂત્રાશયને અવશેષ અને ઝેરી પદાર્થો મોકલવા માટે સતત કામ કરે છે જ્યારે મૂત્રાશય લગભગ અડધુ ભરાઈ જાય છે.ત્યારે મૂત્રાશયમાં ચેતાઓ સક્રિય થાય છે.અહીંથી મગજને તેને ભરી જવા પર અને ખાલી કરાવવાનો સંદેશ જાય છે પછી આપણે બાથરૂમમાં જવાની જરૂરિયાત અનુભવીએ છીએ.જ્યારે મૂત્રાશય ખાલી થવાની ઇચ્છા હોય છે ત્યારે મગજ મૂત્ર સંસ્થાના સ્નાયુઓને ગતિશીલ કરે છે.જેના દ્વારા આપણે હળવુ દબાણ કરીને મૂત્રાશયને ખાલી કરી શકીએ છીએ.

આ માંસપેશીઓને આપણે નિયંત્રિત કરી શકીએ છીએ.આ રીતે મૂત્રાશયને ખાલી કરીને આપણે શરીરને સરળ રીતે કાર્ય કરવામાં સહાય કરીએ છીએ.આ પ્રક્રિયા દ્વારા શરીરમાંથી ઝેરી તત્વો બહાર આવતા રહે છે.તે આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે પણ સારું છે તેમજ જરૂરી છે.કેટલી વાર યુરિન માટે જવું જોઈએ.એક સ્વસ્થ વ્યક્તિ દિવસમાં 6 થી 8 વખત પેશાબ કરે છે.કેટલીવાર પેશાબ કરવો પડે એ એક પ્રત્યેક વ્યક્તિ માટે અલગ હોઈ શકે છે.કારણ કે દરેક વ્યક્તિમાં પેશાબની માત્રામાં અંતર હોઈ શકે છે.વધુ પડતા પાણી અને પ્રવાહી લેવાની ટેવમાં વધારે બાથરૂમમાં જવું પડશે.કિડની જરૂરી કરતા વધારે માત્રામાં પાણીને બહાર કરે છે.કેટલીક દવાને લીધે પેશાબ વધુ આવે છે અથવા ઘણી વખત જવું પડે છે.ડાયાબિટીઝ હોય ત્યારે વધારે પેશાબ થાય છે તે દરેકને ખબર છે.અન્ય કોઈ રોગને લીધે તમારે બાથરૂમમાં ખૂબ જવું પડી શકે છે.

ગર્ભાવસ્થામાં અને ડિલિવરી પછી મહિલાઓને પેશાબ થવાની સંભાવના વધારે હોય છે.મૂત્રાશયનું કદ અને તેની સંવેદનશીલતા પર ટોયલેટ જવાનું પણ નિર્ભર કરે છે.કોઈનું મૂત્રાશય વધુ સંવેદનશીલ હોય છે.આવી સ્થિતિમાં મૂત્રાશયની વાત આવે ત્યારે થોડો પેશાબ પણ દબાણની લાગણી થવા લાગે છે.કોઈને વારંવાર બાથરૂમમાં જવું પડે છે અને કેટલીકવાર શૌચાલય પહોંચતા પહેલા પેશાબ નીકળી જાય છે.તેને ઓવરએક્ટિવ મૂત્રાશય OAB કહેવામાં આવે છે.આ વિશેષ પ્રકારની કસરત પ્રવૃત્તિ અને પ્રવાહીના જથ્થા વગેરેમાં ફેરફાર કરીને સુધારી શકાય છે.આ ઉપચારને દવાની ભાષામાં મૂત્રાશય તાલીમ કહેવામાં આવે છે.ડૉક્ટરની સલાહથી દવાઓ લઈને પણ તેને મટાડી શકાય છે.

પેશાબ આવી રહ્યો છે તો પણ ન જાવ તો શું થાય છે.જ્યારે પેશાબ આવે ત્યારે પણ નથી જતા તો મૂત્રાશયની સતત ભરવાને લીધે પેશાબ તેની ક્ષમતા કરતા વધારે થઈ જાય છે અને તેનાથી તકલીફ થવા લાગે છે.મૂત્રાશયની માંસપેશીઓ પર અસર થવા લાગે છે.આવી સ્થિતિમાં મૂત્રાશયનું કાર્ય નબળું પડી શકે છે.મૂત્રાશયને ખાલી કરવાની જરૂરિયાતને અનુભવવાનું એક માત્ર કારણ ફક્ત મૂત્રાશયનું ભરાવું નથી હોતું.તેની જરૂરિયાત અનુભવવા પાછળ ઘણી બધી શારીરિક પ્રવૃત્તિ છે.જેમાં સ્નાયુઓ નર્વસ સિસ્ટમ અને ઘણા અવયવોના સંકલનનો સમાવેશ થાય છે.

મૂત્રાશય ખાલી ન થવા પર કિડનીમાંથી પેશાબને બહાર નીકળવાની જગ્યા નથી મળતી તેનાથી કિડનીના કાર્યમાં અવરોધે ઉતપન્ન થાય છે અને તેની કાર્યક્ષમતાને અસર કરી શકે છે.કિડનીના પથરી અથવા ચેપ વગેરે થવાની સંભાવના વધી જાય છે.જ્યારે મૂત્રાશય ભરાય છે.ત્યારે તેનો સંદેશ મગજ સુધી પહોંચે છે અને આપણે બાથરૂમમાં જવાની જરૂરિયાત અનુભવીએ છીએ.આ હોવા છતાં બાથરૂમ નહીં જવા પર સંદેશ તો સતત જતા રહે છે પરંતુ આ સદેશાઓનો પ્રતિરોધ ઉભો થવા લાગે છે.

જો વારંવાર અને વધારે થવા પર મૂત્રાશય ભરવાનો સંદેશ મગજમાં પહોંચવાની પ્રક્રિયામાં ખામી સર્જી શકે છે.આવી સ્થિતિ આગળ જઈને સમસ્યાઓ ઉભી કરી શકે છે.મૂત્રાશય ભરવાનો સંદેશ મગજ સુધી પહોંચવાની તીવ્રતા બધામાં અલગ હોઈ છે.સંકેતોની તીવ્રતા ઉંમર અથવા મૂત્રાશયમાં પેશાબની માત્રા અને દિવસનો કેટલો સમય છે તેના પર આધાર રાખે છે.જો કે આ સંકેતો રાતના સમયે ઘટી જાય છે.કેટલીકવાર તમારે આખી રાત પેશાબ કરવા જવું પડતું નથી.જ્યારે દિવસ દરમિયાન વારંવાર જવું પડે છે. તે જ રીતે બાળકોને વધારે ઝડપથી પેશાબ લાગે છે, તેઓ રોકી શકતા નથી.

શું યુરિન રોકવાથી UTI થઈ શકે છે.સામાન્ય રીતે, પેશાબ રોકવાથી UTI ( Urinary Tract Infection ) થતો નથી. કારણ કે UTI થવાના કારણે બેક્ટેરિયાને પેશાબની નળીમાં પ્રવેશવાનું હોઈ છે.પેશાબ કરવાથી સફાઈ થઈને બેક્ટેરિયા બહાર નીકળે છે પરંતુ પેશાબ રોકીને રાખવાથી બેક્ટેરિયાને વધવાની તક મળી જાય છે.આને કારણે યુરિન ઇમફેક્શન વધીને તે કિડની સુધી પહોંચી શકે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.ગર્ભાવસ્થામાં સ્ત્રીઓને UTI નું જોખમ એમ પણ વધારે હોઈ છે.આવી સ્થિતિમાં પેશાબ રોકવાથી આ જોખમ વધારે વધી શકે છે.

પૂરતું પાણી ન પીવાથી પણ UTIનું જોખમ વધી શકે છે.જો UTIન.લક્ષણો જોવા મળે છે, તો જલ્દી ડોક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.UTI એટલે કે યુરિનની નદીમાં ઇન્ફેક્શન અને તેના ઘરેલુ ઉપાય વિશે સંપૂર્ણ માહિતી માટે અહીં ક્લિક કરો.પેશાબ રોકવું ક્યારે જોખમી છે.કેટલીક પરિસ્થિતિઓમાં લાંબા સમય સુધી પેશાબ રોકવો જોઈએ નહીં અને તરત જ જવું જોઈએ તે આ છે પુરુષોમાં જ્યારે પ્રોસ્ટેટ વધેલું હોઈ.કોઈને કિડનીથી સંબધિત સમસ્યા.મૂત્રાશયની સમસ્યાથી પીડાતા હોઈ.મહિલાઓને ગર્ભાવસ્થામા.યુરિન ઇન્ફેક્શન થવા પર.